يُرِيدُ اللَّهُ مىخواهد خدا لِيُبَيِّنَ لَكُمْ آنكه بيان كند براى شما احكام حلال و حرام وَ يَهْدِيَكُمْ و راه نمايد شما را سُنَنَ الَّذِينَ راههاى آن‌كسانى كه بودند مِنْ قَبْلِكُمْ پيش از شما مراد دين ابراهيم و اسماعيلست عليهما السلام يا روش پيشينيان از اهل حق و باطل وَ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ و بازگردد بر شما به تسهيل اثقال و رفع احمال و تخفيف احكام و غفران آثام وَ اللَّهُ عَلِيمٌ و خدا داناست به مصلحت شما در آنچه فرمايد حَكِيمٌ درستكار و راست‌گفتارست در هر چه حكم كند وَ اللَّهُ يُرِيدُ و خدا مىخواهد أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ آنكه شما را توبه دهد يا دلالت كند به چيزى كه سبب توبهء شما گردد وَ يُرِيدُ الَّذِينَ و مىخواهند آنان كه از سر غفلت يا از روى عناد يَتَّبِعُونَ الشَّهَواتِ پيروى مىكنند آرزوهاى نفس را أَنْ تَمِيلُوا آنكه ميل كنيد شما از راه راست مَيْلًا عَظِيماً ميل‌كردنى بزرگ چون آيت تحريم خواهرزاده و برادرزاده نازل شده يهود اعتراض كردند كه نكاح دخترعمه و دختر خاله حلالست به‌آنكه خاله و عمه حرام‌اند پس اگر خواهر حرام است خواهرزاده چرا حرام باشد بدين شبه خواستند كه اهل اسلام را بجانب باطل ميل دهند اين آيت نازل شد كه خدا مىخواهد كه شما را توبه دهد و جهودان مىخواهند كه شما را منحرف سازند يُرِيدُ اللَّهُ مىخواهد خدا أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكُمْ آنكه سبك گرداند از شما در احكام نكاح بر وجهى كه سبكسار شويد شيخ منصور ماتريدى رح فرمود كه مراد تخفيفست در اثقال عبادات و توبه از جنايات و ترك استيصال بعقوبات بخلاف امم ماضيه كه ايشان را اغلال و آصال بسيار بوده وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ و آفريده شده است آدمى ضَعِيفاً ناتوان و عاجز از كشيدن بار تكليف لا جرم بر وى سبك كردم و گفته‌اند ضعف آدمى آنست كه از ماء مهين آفريده شده قال اللّه خلقكم من ضعف يا ضعيف است در مهم زنان و قوت آنكه خود را از ميل بديشان بازدارد و يا در سرّاء و ضراء و نعمت و محنت شكيبا نيست محققان گويند حق سبحانه از غايت مهربانى كه با بنده دارد او را بضعف و ناتوانى موسوم ساخته تا اگر در طاعت تقصيرى نمايد يا به سبب متابعت آرزوى نفس نقصى در حال او پديد آيد سمت ضعفى كه بر صفحه حال او كشيده شده زبان اعتذار بگشايد و تسميه او بظلوم و جهول هم ازين مقوله است بيت من آن ظلوم و جهول كه اوّلم گفتى * چه آيد از ضعفا اى كريم وز جهّال يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى زمره گرويدگان لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ مخوريد مالهاى يكديگر را بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ در ميان يكديگر به‌آنچه حلال نباشد در شريعت چون غصب و ربوا و قمار و خيانت و سرقه يا بعقود فاسده يا به سوگند دروغ يا بدعوى باطل و گواه زور القصه به ناحق در اموال يكديگر تصرف مكنيد إِلَّا أَنْ تَكُونَ مگر آنكه باشد جهت تصرف تِجارَةً بازرگانى و بيعى صادر عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ از خوشنودى و خوش‌دلى هر يك از شما كه متعاقدانيد وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ و مكشيد به ناحق و نارو انفسهاى خود را يعنى اهل دين خود را چه همه مؤمنان از روى حقيقت يكىاند المؤمنون كنفس واحدة يا نفس خود را مكشيد و هلاك نكنيد چنانچه جهال از بت‌پرستان هند خود را براى بت قربان مىكنند يا خود را در مهالك و مخاطرات ميفگنيد يا ارتكاب كارى مكنيد كه مؤدى بقتل شما شود اهل تحقيق گفته‌اند كه مكشيد نفس خود را بارتكاب ذنوب يا به خوردن مال حرام يا بمتابعت هواى نفس و يا به مباشرت اعمالى كه موجب سخط ربانى است إِنَّ اللَّهَ كانَ به درستى كه خدا هست بِكُمْ بشما اى امت محمد رَحِيماً مهربان و امر و نهى كه مىفرمايد آن از غايت رحمت است .